අද කාලේ දරුවෙක් ඉපදුණාම අපි හැමෝම හිතන්නේ කොහොමහරි හොඳ ඉස්කෝලෙකට දාලා, විභාග ටික පාස් කරවලා, හොඳ රස්සාවකට යවන්න නේද? හැබැයි ලෝකයේ ධනවත්ම මිනිසා, එහෙමත් නැත්නම් අනාගතය වෙනස් කරන මිනිසා විදියට හඳුන්වන ඉලොන් මස්ක් (Elon Musk) හිතන්නේ මීට වඩා සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් විදියකට.
මස්ක් තමන්ගේ දරුවන්ට සාම්ප්රදායික ඉස්කෝලවල උගන්වන ඒකාකාරී පාඩම් වෙනුවට, ජීවිතයට ඇත්තටම බලපාන “අමුතුම” පාඩම් 3ක් උගන්වනවා. මේවා ලෝකයේ කිසිම සිලබස් එකක නැති, හැබැයි ලෝකය ජයගන්න අත්යවශ්යම දේවල්.
අද අපි බලමු මොකක්ද මේ මස්ක්ගේ “Ad Astra” (තරු කරා) අධ්යාපන ක්රමවේදය ඇතුළේ තියෙන රහස් කියලා.
1. “මෙවලම් ගැන නෙවෙයි, ගැටලුව ගැන උගන්වන්න” (Solve the Problem, Not the Tool)
අපේ ඉස්කෝලවල උගන්වන්නේ කොහොමද? ඉස්සෙල්ලාම අඬුවක් ගන්නේ කොහොමද, ඉස්කුරුප්පු නියනක් පාවිච්චි කරන්නේ කොහොමද කියලා අවුරුදු ගාණක් උගන්වනවා. හැබැයි මස්ක් කියන්නේ මේක සම්පූර්ණ වැරදි ක්රමයක් කියලා.
මස්ක්ගේ ක්රමය මෙන්න මෙහෙමයි: ඔහු දරුවන්ට එන්ජිමක් ගෙනත් දීලා කියනවා “මෙන්න මේක ගලවලා බලන්න” කියලා. දැන් ඒක ගලවන්න නම් දරුවාට අඬුවක් ඕන වෙනවා, ඉස්කුරුප්පු නියනක් ඕන වෙනවා. අන්න ඒ වෙලාවට තමයි දරුවා ඉගෙන ගන්නේ අඬුවක් පාවිච්චි කරන්නේ ඇයි කියලා.
අපි ඉගෙන ගන්න ඕනේ “විෂයයන්” නෙවෙයි, “ප්රශ්නයක් විසඳන හැටි”. ප්රශ්නයක් විසඳන්න යනකොට ඒකට අවශ්ය විෂය කරුණු ඉබේම ඉගෙන ගන්න ලැබෙනවා.
සාම්ප්රදායික පාසල උගන්වන්නේ “මොනවාද ඉගෙන ගත යුත්තේ” (What to learn) යන්නයි. නමුත් මස්ක් උගන්වන්නේ “ඇයි ඉගෙන ගත යුත්තේ” (Why to learn) යන්නයි.
2. “පළමු මූලධර්ම චින්තනය” (First Principles Thinking)
මේක තමයි මස්ක්ගේ සාර්ථකත්වයේ ලොකුම රහස. ගොඩක් අය යම් දෙයක් කරන්නේ “අනිත් අයත් කරන්නේ මෙහෙමනේ” කියලා හිතලා. හැබැයි මස්ක් තමන්ගේ දරුවන්ට උගන්වන්නේ අනුකරණය කරන්න නෙවෙයි, ඕනෑම දෙයක් මුල සිට ප්රශ්න කරන්න (Question everything).
උදාහරණයක් විදියට, “රොකට් එකක් හදන්න බෑ, ඒක හරි මිල අධිකයි” කියලා හැමෝම කියද්දී, මස්ක් කල්පනා කළේ රොකට් එකක් හදන්න යන අමුද්රව්ය (ඇලුමිනියම්, තඹ, කාබන් ෆයිබර්) වල වෙළඳපොළ මිල කීයද කියලා. ඒක රොකට් එකක මිලෙන් 2%ක් වගේ සුළු මුදලක්. අන්න ඒකයි මස්ක් “SpaceX” හැදුවේ.
“මීට කලින් කවුරුත් මේක කරලා නැහැ” හෝ “අනිත් අය කරන්නේ මෙහෙමයි” කියන එක අදාළම නැහැ. ඕනෑම සංකීර්ණ ප්රශ්නයක් කුඩාම කොටස්වලට කඩන්න. මූලිකම සත්යය (Fundamental Truth) හොයාගන්න. එතන ඉඳන් අලුත් දෙයක් නිර්මාණය කරන්න.
3. “සදාචාරාත්මක තීරණ ගැනීම සහ තර්කනය” (Ethics and Reasoning)
අපේ ඉස්කෝලවල “සදාචාරය” කියන්නේ නීති මාලාවකට. හැබැයි මස්ක්ගේ පාසලේ ඒක උගන්වන්නේ ගේම් එකක් වගේ. ඔවුන් දරුවන්ට “සංකීර්ණ තත්වයන්” (Scenarios) දෙනවා.
උදාහරණයක්: “ඔයා එක ගමක තියෙන එකම කර්මාන්තශාලාවේ අයිතිකාරයා. ඒ කර්මාන්තශාලාව නිසා පරිසරය දූෂණය වෙනවා, හැබැයි ඒක වැහුවොත් ගමේ හැමෝටම රස්සාව නැති වෙනවා. ඔයා මොකද කරන්නේ?”
මෙතනදී හරි හෝ වැරදි උත්තරයක් නැහැ. මස්ක් බලන්නේ දරුවා ඒ ප්රශ්නය දෙස බලන විදිය සහ තර්ක කරන විදියයි.
ලෝකය කියන්නේ කළු සහ සුදු විතරක් තියෙන තැනක් නෙවෙයි. දරුවෙක්ට තීරණ ගැනීමේ හැකියාව (Decision Making) සහ විවේචනාත්මක චින්තනය (Critical Thinking) කුඩා කාලයේදීම ලැබෙන්න ඕනේ.
ඉලොන් මස්ක් විශ්වාස කරන්නේ අනාගතයේදී AI (කෘතිම බුද්ධිය) එක්ක තරඟ කරන්න නම්, දරුවෙක්ට තියෙන්න ඕනේ මතක ශක්තිය නෙවෙයි, නිර්මාණශීලීව හිතන්න පුළුවන් මොළයක් කියලා.
අපි තාමත් අපේ දරුවන්ට උගන්වන්නේ 19 වෙනි සියවසේ කාර්මික විප්ලවයට ගැලපෙන විදියට “කීකරු සේවකයෝ” වෙන්නයි. හැබැයි මස්ක් හදන්නේ “අනාගතය නිර්මාණය කරන නායකයෝ”.
ඔබේ දරුවාටත් මේ වගේ නිදහසේ හිතන්න ඉඩ දෙන්න ඔබ සූදානම්ද?
උපුටාගැනීම – Amuthu
