අපේ එදිනෙදා ජීවිතයේදී නොසිතන මොහොතක සිදුවන පුංචි පුංචි අනතුරු සුලභයි. බාගෙට ඇරපු කබඩ් දොරක හිස හැප්පීම, ලිස්සන සුළු බිමක ඇද වැටීම හෝ ක්රීඩා කරන අතරතුර තවත් අයෙකුගේ ඇඟේ හැප්පීම වැනි දේ ඕනෑම කෙනෙකුට සිදුවිය හැකියි. මෙවැනි අවස්ථාවකදී අපේ රටේ බොහෝ දෙනෙකුට ඉබේම වගේ මතක් වෙන්නේ ගෙදර ඔසු කුටියේ හෝ මේසය මත තිබෙන “ඕඩිකොලොන්” බෝතලයයි. හිස වැදුණු වහාම එතන ලොකු ගෙඩියක් මතු වේගෙන එනකොට, ඉක්මනින් ඕඩිකොලොන් ටිකක් දාලා අතින් තද කරලා අතුල්ලන එක පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ අපට හුරු පුරුදු කරපු දෙයක්. ඒත් මේ කරන දේ නිසා ඇත්තටම සිද්ධ වෙන්නේ සහනයක් ලැබෙන එකද, නැත්නම් තියෙන තත්ත්වය තවත් දරුණු වෙන එකද කියලා ඔබ මොහොතක්වත් හිතුවාද?
ඇත්තටම හිස වැදුණු විට එතන ඉදිමෙන්නේ ඇයි කියලා අපි මුලින්ම තේරුම් ගන්න ඕනේ. අපේ හිස් කබලත් පිටත සමත් අතර තියෙන්නේ ඉතාම කුඩා ඉඩක් වුණාට, ඒ සමට යටින් ලේ ගමන් කරන සියුම් නහර විශාල ප්රමාණයක් ජාලයක් වගේ පැතිරිලා තියෙනවා. හිස යම් තැනක වේගයෙන් වැදුණු ගමන් මේ සියුම් ලේ නහර පුපුරලා යනවා. හැබැයි සම තුවාල වෙලා නැති නිසා මේ ලේ වලට එළියට එන්න විදියක් නෑ. අනිත් පැත්තෙන් හිස් කබල කියන්නේ තද අස්ථියක් නිසා ලේ වලට ඇතුලට යන්නත් බැහැ. ඉතින් වෙන්නේ පුපුරපු නහර වලින් එන ලේ ටික සමට යටින් එකතු වෙන එකයි. අපි “ගෙඩියක්” විදියට දකින්නේ අන්න ඒ එකතු වුණු ලේ කැටි ගැසීමයි.
දැන් අපි බලමු ඇයි මේකට තදින් අතගාන එක හෝ මසාජ් කරන එක නරකයි කියන්නේ කියලා. හිතන්න, වතුර යන බටයක් පුපුරලා වතුර කාන්දු වෙනවා කියලා. ඒ වෙලාවට අපි ඒ බටේ තදින් මිරිකුවොත් හෝ හෙලෙව්වොත් වෙන්නේ හිල තවත් ලොකු වෙලා වතුර යන එක වැඩි වෙන එක නේද? හිස වැදුණම අපි කරන්නේත් ඒ වගේ දෙයක්. අපි අර තුවාල වුනු ලේ නහර උඩ තදින් අතගානකොට, යන්තම් කැටි ගැසීගෙන එන ලේ ටික ආයෙත් දිය වෙලා, අවට තියෙන හොඳ සෛල අතරටත් බලහත්කාරයෙන් තල්ලු වෙනවා. ඕඩිකොලොන් වල සැරට අපිට පොඩි හිරි වැටීමක් වගේ දැනුනට, ඇත්තටම වෙන්නේ අභ්යන්තර රුධිර වහනය තවත් වැඩි වෙලා ඉදිමීම සහ වේදනාව දෙගුණ තෙගුණ වෙන එකයි. ඒ නිසා ඔලුව වැදුණම අතගාන එක හරියට ගින්නට පිදුරු දානවා වගේ වැඩක්.
එහෙනම් අපි කරන්න ඕනේ මොකක්ද? විද්යාත්මකව මේකට තියෙන හොඳම සහ එකම විසඳුම තමයි “සීතල” ප්රතිකාරය. ඔලුව වැදුණු ගමන්ම එතනට අයිස් තියන්න ඕනේ කියන්නේ නිකම්ම නෙවෙයි. සීතල වුණාම ඕනෑම දෙයක් හැකිලෙනවා කියලා අපි දන්නවා. අපි අයිස් කැට ටිකක් රෙදි කැබැල්ලක ඔතලා තුවාල වූ තැනට තියනකොට, සමට යටින් තියෙන රුධිර නාල සීතලට හැකිලෙනවා. එතකොට අර ලේ එළියට කාන්දු වෙන එක ඉබේම පාලනය වෙනවා වගේම, වේදනාව දැනෙන ස්නායු අන්තත් යම් තාක් දුරට හිරි වැටීමකට ලක්වෙලා රෝගියාට ලොකු සහනයක් ලැබෙනවා. ගෙදර අයිස් කැට නැත්නම් ශීතකරණයේ තියෙන සීතල වතුර බෝතලයක් හෝ එළවළු පැකට් එකක් වුණත් පිරිසිදු රෙද්දක ඔතලා විනාඩි දහයක් පහළොවක් තියාගෙන ඉන්න එක තමයි කරන්න පුළුවන් හොඳම දේ.
නමුත් අපි මතක තියාගන්න ඕනේ තවත් වැදගත් කාරණයක් තියෙනවා. සාමාන්යයෙන් ඔලුව වැදුණම ගෙඩියක් එන එක ස්වාභාවික වුණත්, ඊට එහා ගිය බරපතල ලක්ෂණ ගැන අපි අවදියෙන් ඉන්න ඕනේ. හදිසියේවත් රෝගියාට වමනය යනවා නම්, කනෙන් හෝ නාසයෙන් දියරයක් ගලනවා නම්, පෙනීමේ යම් වෙනසක් හෝ බොඳ වීමක් තියෙනවා නම්, එහෙමත් නැත්නම් අසාමාන්ය නිදිමත ගතියක් පෙන්නුම් කරනවා නම් ඒ කියන්නේ මොළයට යම් කම්පනයක් වෙලා තියෙන්න පුළුවන් කියන එකයි. විශේෂයෙන්ම කුඩා දරුවන් අනතුරෙන් පස්සේ එක දිගට අඬනවා නම් හෝ කිරි බොන්නේ නැත්නම් ඒකත් අනතුරු ඇඟවීමක්. මෙන්න මේ වගේ වෙලාවට ගෙදර ප්රතිකාර කර කර ඉන්නේ නැතුව වහාම රෝහලක් වෙත යන්න ඕනේ.
අවසාන වශයෙන් කියන්න තියෙන්නේ, අපේ පැරණි පුරුදු වල කොයි තරම් සෙනෙහස තිබුණත්, සමහර අවස්ථාවලදී විද්යාත්මක ක්රමය අනුගමනය කිරීමෙන් අපිට ලොකු හානියක් වළක්වා ගන්න පුළුවන් කියන එකයි. ඊළඟ වතාවේ ඔබේ දරුවා හෝ නිවසේ කෙනෙක් හිස ගසා ගත්තොත්, කලබල වෙලා අතගාන්න යන්න එපා. ආදරයෙන් වඩාගෙන, සැනසීමෙන් අයිස් සත්කාරය කරන්න. එය රෝගියාගේ වේදනාව අඩු කරනවා විතරක් නෙවෙයි, ඉක්මන් සුවය ලබා දෙන්නත් හේතු වේවි.
