“ජීවිතේ කවියක්” කියන්නේ නිකම්ම කියපු වචන කිහිපයක් නෙවෙයි. ජීවිතය දුක, අඩුව, අභියෝග සහ කැපකිරීම් මැදින් ගමන් කරමින්, අවසානයේ තමන්ගේ නම සදාකාලික මතකයක් බවට පත් කරගත් මිනිසුන්ගේ කතාවක්.
අද අපි වේදිකාවක ගී ගයන කලාකරුවෙකු දකින විට, ඔහු හෝ ඇය එතැනට පැමිණි ගමන ගැන බොහෝ විට සිතන්නේ නැහැ. ලස්සන ඇඳුම්, විශාල වේදිකා, විදුලි ආලෝක, දැවැන්ත ශබ්ද පද්ධති සහ දහස් ගණනක් වූ ප්රේක්ෂකයන් අතරින් අපි දකින්නේ සාර්ථකත්වයේ අවසාන රූපය පමණයි.
නමුත් ඒ සාර්ථකත්වය පිටුපස තිබෙන්නේ බොහෝ විට අපි නොදකින කඳුළු සහ කැපකිරීම්ය.
නන්දා මාලිනියගේ ජීවිත කතාවත් එවැනිම කතාවකි.
කුඩා කාලයේ සපත්තු දෙකක්වත් මිලදී ගැනීමට නොහැකි තරම් දුප්පත් පවුලකින් පැමිණි ඇය, පාසලට ගියේ අද අපි හුරුපුරුදු සපත්තු සහ මේස් පැළඳගෙන නොවේ. එදා තිබූ “කට්ට සෙරෙප්පු” පැළඳගෙන යන විට ඒවායින් නැඟුණු “ටකාස්… ටකාස්…” හඬ නිසා ඇයව “කට්ටයා එනවා” යනුවෙන් විහිළුවට ලක් කළ අවස්ථාද තිබුණි.
එහෙත් ඇය තුළ තිබූ දක්ෂතාව කිසිවෙකුට නොසඟවා තිබුණි.
ඇයගේ ගුරුවරිය එම දක්ෂතාව හඳුනාගත්තාය. ඇයට සපත්තු දෙකක් මිලදීගෙන, ඇඳ පැළඳ සූදානම් කර, ගුවන් විදුලියේ ළමා මණ්ඩපයට රැගෙන ගියාය. එහිදී කරුණාරත්න අබේසේකරයන්ට ඇය භාර දෙමින්, “මේ දරුවා අපේ පාසලේ ඉතා දක්ෂයි. ඒත් හරිම දුප්පත්. පුළුවන් නම් උදව් කරන්න” යන අර්ථයෙන් ඇය වෙනුවෙන් ඉල්ලීමක් කළාය.
එදා ඒ ගුරුවරිය කළ කුඩා උපකාරය, අද අපි දකින ශ්රී ලාංකේය සංගීත ඉතිහාසයේ දැවැන්ත පරිච්ඡේදයක ආරම්භයක් විය.
ළමා මණ්ඩපයේ වසර ගණනාවක් ගී ගයමින් සිටි ඇයගේ දක්ෂතාව අමරදේවයන්ගේ ඇසටද හසු විය. ඉන්පසු ශ්රී ලංකාවේ මුල්ම වර්ණ චිත්රපට නිර්මාණයක ගීත ගායනා කිරීමට ඇය තෝරාගැනීම ඇගේ සංගීත ජීවිතයේ තවත් සුවිශේෂී හැරවුම් ලක්ෂයක් විය.
“ගලන ගඟකී ජීවිතේ…”
එදා ඇයගේ හඬින් ගලා ගිය ඒ ගීතය, පසුව ශ්රී ලාංකේය සංගීතයේ අමරණීය මතකයක් බවට පත් විය.
ඇයගේ ගමන එතැනින් නතර වූයේ නැත.
ගුවන් විදුලියේ පැවති ගීත තරගයකදී, පසුව ශ්රී ලංකාවේ ප්රවීණ සංගීතඥයෙකු වූ වික්ටර් රත්නායකයන් සමඟ අවසන් තරගයට පැමිණ ජයග්රහණය කිරීමටද ඇයට හැකි විය.
ජයග්රහණයේ ත්යාගය ලෙස ලැබුණේ බොම්බායට යාමට අවස්ථාවකි.
නමුත් දුප්පත් පවුලකින් පැමිණි ඇයට සහ ඇගේ පියාට එය තවත් අභියෝගයක් විය. බොම්බායට යන්නේ කෙසේද? එහි වියදම් කරන්නේ කෙසේද?
ඒ නිසා ඇය තම පියා සමඟ ගොස් එම අවස්ථාව වෙනුවට මුදල් ආධාරයක් ඉල්ලා සිටියාය.
ලැබුණු මුදලින් ඇය පළමුව කළේ තමන්ගේ ජීවිතය වෙනස් කිරීම පමණක් නොවේ.
ඇගේ පියාගේ ජීවිතයත් පහසු කිරීමයි.
ඇගේ පියා ඇඳුම් මැසීමේ හා මදින්නට අදාළ අත්වැඩ කරමින් ජීවිකාව ගෙන ගිය කෙනෙකි. එදා ඇඳුම් මදින්නට භාවිත කළේ අඟුරු ස්ත්රික්කයකි. අඟුරු දමා, කුඩා උණ බම්බු කැබැල්ලකින් පිඹිමින් ගින්දර දල්වාගෙන වැඩ කළ පියාගේ හිස පුරා දුම් සහ අඟුරු කුඩු තැවරෙන ආකාරය ඇය කුඩා කාලයේ සිට දැක තිබුණි.
ඒ නිසා මුදල් ලැබුණු විට ඇය පියාට කීවේ,
“තාත්තේ, අපි ස්ත්රික්කයක් ගමු.”
පියා සිනාසෙමින් අසන්නේ,
“මේ ගෙදර ලයිට්වත් නැහැ. කොහෙන්ද ස්ත්රික්ක ගන්නේ?”
එවිට ඇයගේ පිළිතුර වූයේ,
“එහෙනම් ලයිට් එකත් ගමු.”
ඒ මුදලින් නිවසට විදුලිය ගෙන, අලුත් ස්ත්රික්කයක් මිලදී ගෙන, කාලයකට පසුව තම පවුලට හොඳින් ආහාර ගෙන ඒමටද ඇය කටයුතු කළාය.
තම පියාට උණු තේ පානය කිරීමට හැකි වන ලෙස උණු වතුර බෝතලයක් පවා මිලදී දුන්නාය.
ඒවා ලොකු දේවල් නොවෙන්න පුළුවන්.
නමුත් දුප්පත්කම තුළින් ජීවිතය ආරම්භ කළ දරුවෙකුට ඒවා ලෝකයක් තරම් වටිනා දේවල්ය.
ඒ නිසාම නන්දා මාලිනියගේ සාර්ථකත්වය කියන්නේ හුදෙක් ගායන හැකියාවක ජයග්රහණයක් නොවේ.
එය දක්ෂතාව, ගුරුවරයෙකුගේ විශ්වාසය, පියෙකුගේ කැපකිරීම සහ අතීතය කිසිදා අමතක නොකළ හදවතක ජයග්රහණයකි.
මේ කතාව අද අපට මතක් කරන්නේ ශිහාන් මිහිරංග වරක් රියැලිටි වැඩසටහනකදී කළ අපූරු ප්රකාශයකි.
අද කෙනෙකුට ආසන 1,500ක ශාලාවක් පිරවීමට දැවැන්ත ප්රචාරණයක් කරන්න සිදුවේ. ටිකට්පත් අලෙවි කරන්නට කැම්පේන් කරන්නට සිදුවේ. බැනර්, පෝස්ටර්, ලයිට්, සවුන්ඩ්, සංගීත කණ්ඩායම්—කොතරම් වියදම් කරන්න සිදුවේද?
නමුත් නන්දා මාලිනිය වේදිකාවට පැමිණෙන විට…
කොණ්ඩය තනි කරලකට ගොතාගෙන, සුදු සාරියකින් සැරසී පැමිණියත්, ශාලාව පිරෙන්නේ ඇගේ නමත්, ඇගේ හඬත් නිසාය.
ඉඩ නොමැතිව ආපසු හැරී යන මිනිසුන් පවා සිටින තරමට ඇය වටා තිබෙන ආදරය අසීමිතය.
එය මුදල්වලින් මිලදී ගත් ජනප්රියත්වයක් නොවේ.
එය දශක ගණනාවක් පුරා මිනිසුන්ගේ හදවත්වල ගොඩනැගූ ගෞරවයකි.
අද දරුවන්ට සාර්ථකත්වය ගැන කියන විට, නන්දා මාලිනියගේ ජීවිතයෙන් ඉගෙනගත හැකි පාඩමක් තිබේ.
ආරම්භය කුඩා වීම කිසිදා අවසානය තීරණය කරන්නේ නැත.
සපත්තු දෙකක් නොතිබුණු දරුවෙකුට දවසක දහස් ගණනක් වූ මිනිසුන් තම හඬ අසන්නට පැමිණෙන වේදිකාවක් ලැබිය හැකිය.
දුප්පත් නිවසක අඟුරු ස්ත්රික්කයක දුම අතරින් ජීවිතය දුටු දරුවෙකුට, දවසක ශ්රී ලංකාවේ සංගීත කලාවේ අමරණීය නාමයක් විය හැකිය.
ඒ නිසාම…
ජීවිතේ කවියක් කිව්වේ නිකන්ද?
කට්ට සෙරෙප්පු දෙකෙන් ඇරඹුණු ඒ ගමන, අදත් ශ්රී ලාංකේය සංගීතයේ අමරණීය ගීයක් සේ ඇසෙන්නේ ඒ නිසාය.
හෙළ දේශීය සංගීත කලාවේ සදාකාලික රැජිනට අපගේ ආදරය, ගෞරවය සහ උපහාරය. 💐🙏
ඔබගේ ජීවිත කතාව තවත් පරම්පරා ගණනාවකට ආදර්ශයක් වේවා!
